Huyền tích Phố Hiến

 Phố Hiến là nơi tôi sinh ra và lớn lên, vậy mà tới khi xa quê, tôi mới thấy trân trọng những giá trị văn hóa quê mình. Bài viết là việc tìm về cội nguồn và tri ân với nơi nuôi dưỡng tôi, đồng thời tìm hiểu về một trong những cái nôi văn hóa của đồng bằng Bắc Bộ. Nhắc tới quê tôi, mọi người thường nói: “Thứ nhất Kinh Kỳ, thứ nhì Phố Hiến” bởi Phố Hiến xưa từng là một trong các thương cảng nổi tiếng và sầm uất bậc nhất Việt Nam. Còn nay, địa danh ấy đã trở thành khu vực trung tâm của thành phố Hưng Yên năng động. Nhưng nó vẫn còn gìn giữ được các quần thể di tích lịch sử văn hóa có giá trị cao cùng những huyền tích đầy linh thiêng. Năm 2014, khu di tích Phố Hiến đã được nhà nước công nhận là Di tích quốc gia đặc biệt.

Cách đi đến Phố Hiến

Khu di tích Phố Hiến quê tôi bao gồm các công trình đền chùa nằm trọn vẹn trong trung tâm thành phố Hưng Yên như đền Mẫu, chùa Chuông, đền Bà Chúa Kho,…Tới đây rất dễ dàng. Phố Hiến cách thủ đô Hà Nội tầm 60km. Để đến đây du khách có thể sử dụng các phương tiện như xe bus, ô tô, xe máy. Xe bus có xe 205 xuất phát từ Gia Lâm, xe 207 và 209 xuất phát từ Giáp Bát. Nếu đi xe máy thì từ Hà Nội bạn đi theo đường số 5 đến Phố Nối, rẽ vào đường 39A để đến thành phố Hưng Yên. Hoặc đi theo QL1 về phía Hà Nam, rẽ vào Đồng Văn, qua cầu Yên Lệnh là vào nội thành thành phố Hưng Yên. 

Huyền tích Phố Hiến

Huyền tích về đền Mẫu

Video giới thiệu về đền Mẫu: https://youtu.be/yxb3CvC5MOg

Đền Mẫu tọa lạc ở bên hồ Bán Nguyệt, xưa thuộc xã Hoa Dương, tổng An Lão, huyện Kim Động, tỉnh Hưng Yên (nay thuộc phường Quang Trung, thị xã Hưng Yên). Nơi đây nổi tiếng là ngôi đền thiêng của cả đồng bằng sông Hồng vì cầu gì ước thấy, muốn biết việc tương lai cứ xin thẻ Thánh mẫu. Lượng người đổ về đây cúng bái, cầu xin điều bình an rất đông, không chỉ có du khách trong tỉnh mà còn còn có cả những nơi xa xôi.

Vẻ đẹp của đền Mẫu

Huyền tích về đền Mẫu gắn liền với nhân vật lịch sử Dương Quý Phi đời Tống bên Trung Quốc. Năm 1279, quân Nguyên xâm lược nước Tống, vua và hoàng tộc (trong đó có Dương Quý Phi) thất thủ do đó đã phải chạy xuống phương Nam và cuối cùng nhảy xuống biển tự vẫn. Xác của Dương Quý Phi đã trôi dạt vào bãi cát, được người dân nơi này chôn cất chu đáo và lập đền thờ. Đến đời Thiệu Bảo, có người nội thị ở triều đình Bắc quốc, ra khu vực Xích Đằng làm nhà ở trên bãi cát, dựng một gian đền, thờ Dương Quý Phi. Người dân từ đấy người đến tụ họp mỗi ngày một đông, lập thành thôn Hoa Dương. Bỗng một hôm, người Nội thị họp người trong thôn nói rằng: “Tôi là Thái giám nhà Tống, năm Tường Hưng thứ 1 (1278), theo Bính hoàng đế nhà Đại Tống chạy ra bãi biển, bị Hoành Phạm nhà Nguyên đuổi sát, đế Bính cùng thái hậu, phi tần đều nhảy xuống biển tự vẫn. Tôi nhảy sang một chiếc thuyền chài mới được thoát thân, lưu lạc đến bãi biển Chà Bàn, hơn một năm trời. Một hôm, tôi nằm mộng thấy Thái hậu Dương thị, cùng em là Quý Phi, mỹ nhân là Kim thị và Liễu thị từ trong biển bước ra, tôi đi vội đến trước mặt sụp lạy. Thái hậu bảo tôi rằng: “Chị em ta sau khi nhảy xuống biển, thượng đế khen là người trinh liệt, phong cho làm Hải thần các cửa biển ở châu Hoan và Sơn Nam đều thuộc chị em ta quản lãnh. Ông là tôi con bản triều, nay lưu lạc đất khách quê người, nên đến cửa Cờn ở châu Hoan thăm hỏi một lần, rồi lại đến chỗ thượng lưu là Đằng giang, hạ lưu là Hoàng giang ở huyện Kim Động, thuộc Khoái Châu, trấn Sơn Nam mà phụng thờ Quý Phi, chỗ ấy non nước thanh tú, sau này người nước ta đến đấy tụ họp không phải là ít, nhân vật đông đúc thịnh vượng, hậu thân ông cũng được nương tựa lâu dài”. (Theo Đại Nam nhất thống chí). Khi thái giám mất, dân làng tôn làm thành hoàng làng, ngôi mộ được giữ gìn trong khuôn viên của đình Hiến. Trong hậu cung đền có tượng Dương phi cùng hai người hầu là Kim Thị và Liễu Thị.

Cây cổ thụ ở đền Mẫu

Huyền tích về chùa Chuông

Chùa Chuông vàng (Kim Chung Tự) nằm tại thôn Nhân Dục, phường Hiến Nam, TP Hưng Yên. Cũng giống như đền Mẫu, chùa Chuông là nơi linh thiêng, cầu gì ước thấy, đồng thời chùa ẩn chứa bao huyền tích lạ lùng mà cho đến nay vẫn chưa có lời giải đáp.

Vẻ đẹp của chùa Chuông

Xa xưa, khi một trận đại hồng thủy xảy ra tại địa phương, có một quả chuông vàng rất đẹp dạt vào bãi sông thuộc thôn Nhân Dục. Không ai kéo chuông lên được, về sau phải làm lễ, mời 10 người nam trung, nữ trinh kéo lên mới được. Người trong vùng liền góp tiền của xây dựng chùa để cất chuông. Theo tương truyền, khi nghe thấy tiếng chuông cất lên, báu vật của người Nam lưu lạc ở xứ Bắc liền trỗi dậy tìm về. Bọn vua quan phương Bắc lo sợ liền đóng giả là những cao tăng hòng lấy cắp chuông nhưng các tăng ni đã biết được điều đó nên mang chuông giấu đi, dần dần hậu thế muốn tìm lại chuông nhưng không biết ở đâu. Vì vậy, nhân dân trong vùng đã đổi tên chùa là chùa Chuông để ghi nhớ huyền tích lạ lùng này.

Quang cảnh sân chính chùa Chuông

Huyền tích về đền Bà Chúa Kho

Đền Bà Chúa Kho thờ bà Lê Bạch Nương, tọa lạc ở khu phố Điện Biên III, phường Quang Trung, thành phố Hưng Yên. Đền là nơi cầu tài lộc, làm ăn thuận lợi của người dân Hưng Yên và những tỉnh lân cận. 

Theo lịch sử ghi lại, Lê Bạch Nương xuất thân từ hoàng tộc, là một mỹ nhân trung quân ái quốc, có nhan sắc, giỏi văn chương, tinh thông võ nghệ. Khi nước nhà bị xâm lăng, bà đã không quản phận gái, ra sức giúp dẹp giặc cứu nước. Suốt những năm tháng khó khăn, bà phụ trách kho ngân khố tại Vĩnh Ty Đồn (thuộc thành phố Hưng Yên ngày nay). Kho chưa bao giờ xảy ra tổn thất. Đặc biệt, khi kho bị giặc ngoại xâm xâm chiếm, bà đã tuẫn tiết và lấy máu mình vẩy khắp vựa bạc làm cho quân giặc khiếp vía kinh hồn. Bọn chúng cầm bất kì thứ gì trong kho mang đi đều không được. Nhân dân đã lập đền thờ bà và các triều đại sau này đều sắc phong ghi công của bà.

Cổng đến Bà Chúa Kho

Huyền tích về đền Mây

Đền Mây thuộc khu phố Đằng Châu, phường Lam Sơn, thành phố Hưng Yên, tỉnh Hưng Yên. Đền Mây được công nhận là di tích lịch sử và kiến trúc nghệ thuật từ năm 1992. Nơi đây thờ danh tướng Phạm Bạch Hổ. 

Cổng vào đền Mây

Danh tướng sinh năm 910, quê ở Đằng Châu. Ông là vị tướng tài và gắn liền với câu chuyện tương truyền kì lạ. Xưa, mẹ ông nằm mộng thấy sơn tinh và hổ trắng rồi có thai nên đặt tên ông là Phạm Bạch Hổ. Ông vô cùng tài đức, thông minh hiếu học, có sức khỏe hơn người, giỏi văn chương và tinh thông võ nghệ. Ông đã đóng góp cho hai lần dẹp tan quân Nam Hán, mở ra thời kỳ độc lập của dân tộc sau gần 1.000 năm Bắc thuộc. Năm 968, ông lại giúp Đinh Bộ Lĩnh giương cao ngọn cờ dẹp loạn 12 sứ quân. Năm 980, ông lại giúp Lê Hoàn dẹp quân Tống xâm lược. Mỗi khi ông xuất trận, linh khí như bạch hổ dũng mãnh làm bọn giặc sợ hãi. Nhiều lần ông thoát chết trong gang tấc như có sức mạnh trợ lực từ thần hổ vậy.

Các hoạt động khi tới Phố Hiến

Khi đọc các huyền tích trên, chắc các bạn rất tò mò về khu di tích Phố Hiến phải không? Về đây, các bạn được chìm đắm trong không gian linh thiêng của nơi này, bổ sung các kiến thức về lịch sử văn hóa mà không có trong trường học. Từ đó, thêm tự hào về truyền thống yêu nước của quê mình. Đây cũng là cơ hội để các bạn cầu xin mọi điều an lành cho bản thân và gia đình. Ngoài ra, các bạn còn  có thể tham gia những hoạt động gì? Mình xin gợi ý một số hoạt động để các bạn tham khảo nhé:

• Chụp ảnh cây đa ngàn năm tuổi trong đền Mẫu: Cây đa cổ thụ có dáng vẻ mà chưa nơi nào có. Chụp ảnh khi bình minh và hoàng hôn ở đây tạo nên những phô ảnh để đời.

• Dạo chơi ở hồ Bán Nguyệt ngay cạnh đền Mẫu: Đây là hồ có dáng nửa vầng trăng với cảnh quan rất nên thơ. Gần đó, có con đê, các bạn có thể đi lên ngòi ngắm toàn cảnh hồ Bán Nguyệt và đền Mẫu.

• Thăm Phố Hiến cổ và cây nhãn tổ: Cách đền Mẫu khoảng 1km là khu Phố Hiến cổ với kiến trúc nhà, các cây nhãn mang dáng dấp cổ kính, tái hiện phần nào kiến trúc của chốn phồn hoa xưa kia. Trong khu Phố Hiến cổ, có cây nhãn tổ cổ thụ. Hầu hết du khách đều dừng chân tại đây chụp phô ảnh kỉ niệm.

• Thưởng thức canh cá rô, bún thang của Hưng Yên: Khi đã đói, các bạn có thể ghé vào thưởng thức hai đặc sản này của Hưng Yên. Bún thang nơi đây có hương vị khác Hà Nội do có lươn và nước dùng đậm đà, thể hiện khí vị cao nhã. Còn canh cá rô lại là thức quà bình dân với cách pha chế nước dùng mà nơi khác không có. Các quán ăn bán hai loại thức quà này có rất nhiều trong thành phố Hưng Yên với giá phải chăng (25 – 35000 VND)

• Mua long nhãn, hạt sen Phố Hiến về làm quà: Khi về, bạn sẽ mua gì để kỉ niệm? Gợi ý hợp lí nhất là mua hai đặc sản hạt sen và long nhãn. Hạt sen ở Hưng Yên ngon nổi tiếng. Nhãn của nơi đây cũng trứ danh. Nhắc về Hưng Yên phải nói tới nhãn. Cho tới giờ, chưa nơi này trồng được nhãn ngon như Hưng Yên. 

Quả thực, Phố Hiến xứng đáng được gọi là "Tiểu Tràng An" xưa. Qua những huyền tích, ta thấy khu di tích quốc gia Phố Hiến đã hội tụ những di tích tiêu biểu, có giá trị lịch sử, văn hóa, nghệ thuật đặc sắc. Mong rằng, qua lời giới thiệu của tôi, các bạn sẽ dành thời gian ghé thăm mảnh đất lịch sử và thêm yêu nơi này. 

📰 Travel blogger Thu Hằng - Đi tới nơi mình thích và làm điều mình yêu.

📞 Liên hệ đặt tour và truyền thông du lịch:

📍Facebook: www.facebook.com/dicungthuhang

📍Youtube & Tiktok: ĐI CÙNG THU HẰNG

📍Blog: thuhangheathy.blogspot.com

📍Phone: (+84) 0915513475

📍Gmail: Thuhangheathy@gmail.com