TREKKING RỪNG NGUYÊN SINH BA BỂ (BẮC KẠN)

 Trong đợt khám phá Bắc Kạn vào tháng 7.2023, mình đã có một số chuyến trekking ở rừng nguyên sinh Ba Bể. Dù trước đó đã đi nhiều chuyến trekking ở các địa danh khác song chuyến đi ở Ba Bể vẫn để lại cho mình ấn tượng về thiên nhiên của một vùng đất có lịch sử kiến tạo hơn 200 năm.

Cách tới rừng nguyên sinh Ba Bể (Bắc Kạn)

Rừng Ba Bể nằm trong vườn quốc gia Ba Bể, cách Hà Nội khoảng 220km. Bạn có thể chọn di chuyển bằng phương tiện cá nhân hoặc bằng các phương tiện công cộng, bạn có thể đi xe An Bình, giá 250.000 VND, đón 6h sáng tại Hà Nội. Xe đưa đón ngay tại thành phố Hà Nội và đưa khách tới tận bến thuyền Ba Bể. Bạn không phải đón thêm xe ôm tốn kém. 

Sau khi đến Ba Bể, bạn có thể chọn trekking ngay từ bản Bó Lù ở bến thuyền hoặc thuê thuyền để tới với điểm trekking khác (ví dụ điểm Tả Han, thác Đầu Đẳng,…). Giá thành thuyền đã được quy định, không sợ bị chặt chém. Cách số hai là bạn đi xe men đường đến Cao Thượng, rồi vào bản Cám ở lòng hồ Ba Bể để bắt đầu trekking. 

Ở Ba Bể, hệ thống homestay vô cùng nhiều nên bạn không lo chỗ ăn nghỉ. Bản thân mình vì muốn yên tĩnh nên mình đã đi thuyền vào tận bản Cám (nằm cuối hồ Ba Bể) và nghỉ tại homestay Ba Bể retreat. 

Theo kinh nghiệm bản thân, bạn không thể tự đi nên hãy liên lạc với các tour hoặc người dân để họ chỉ lối đi phù hợp nhất cho bạn. Bản thân mình do quen biết với chị chủ ở homestay Ba Bể retreat nên mới biết cách đi mà không gặp khó khăn.

Vẻ đẹp rừng Ba Bể

Hành trình những chuyến đi ấn tượng

Tới homestay Ba Bể retreat, tôi may mắn gặp chị chủ cùng những người bạn am hiểu về rừng núi Bắc Kạn. Họ đã dẫn tôi đi tham quan nhiều nơi trong rừng nguyên sinh Ba Bể. Tôi xin nêu lại hành trình của hai chuyến đi ấn tượng nhất. 

Chuyến thứ nhất: Khám phá ngọn núi đá vôi ở Tả Han và chụp ảnh 

Chuyến này tôi đi cùng một họa sĩ kiêm chuyên gia đi rừng ở Bắc Kạn, do vậy mục tiêu của chuyến đi là tìm hiểu nét đẹp của rừng và để lại những bức ảnh đẹp nhất. Hành trình bắt đầu từ Ba Bể retreat. Sau đó, chèo thuyền khoảng 500m trong hồ Ba Bể để tới địa điểm Tả Han. Ở đây, có ngọn núi đá vôi cao với lối đi lên đỉnh, ước chừng quãng đường khoảng 3km cả lên và xuống. Chúng tôi đã buộc thuyền ở chân núi rồi leo lên đỉnh. Đường đi dốc, những mũi đá mèo lởm chởm buộc bước đi phải cực kì cẩn thận. Muỗi, kiến nhiều cả ở dưới đất lẫn trên cây. Các tổ kiến to trên cây trông giống hệt như tổ chim. Dù đã bôi thuốc chống muỗi song tôi vẫn bị đốt không sót chỗ nào. Cây bụi, phong lan, dây treo lẫn cổ thụ mọc kín lối đi. Không dùng dao phát quang thì không thể đi tiếp. Vượt qua chặng đường khó khăn, chúng tôi cũng leo tới đỉnh. Cây lá chắn tầm nhìn nên mãi tôi mới tìm thấy một nơi ngắm cảnh. Ở đây có thể nhìn thấy hồ Ba Bể rộng lớn với những con thuyền qua lại. Dùng ống nhòm, tôi còn thấy cả những ngôi nhà của đồng bào Tày và cả dòng thác Đầu Đẳng chảy mạnh mẽ ở phía xa. Chuyến đi hết 4 tiếng và kết thúc với việc thu hoạch được rất nhiều phô ảnh đẹp cùng lá lốt rừng về nấu canh.

Say sưa chụp ảnh

Chuyến thứ hai: Trekking cung Tả Han tới Búc Chùng

Chuyến này, chúng tôi đi xa hơn. Hướng dẫn tôi có bác Thắng – cựu kiểm lâm viên vườn quốc gia Ba Bể, do vậy, tôi thu nạp được vô cùng nhiều kiến thức mới. Cũng như chuyến trước, chúng tôi chèo thuyền tới ngọn núi ở Tả Han. Sau đó, đi theo một lối mòn khác để vượt núi đến Búc Chùng. Thực ra, cung này có thể đi xa hơn tới tận thác Đầu Đẳng nếu có thời gian. Tổng cung cả đi và về là 6km với thời gian đi khoảng 3 tiếng rưỡi. Cung ngắn song cũng khá mệt vì độ dốc cao, cây rừng phủ kín. Càng lúc càng dốc, có những đoạn buộc phải đi ngang mới lên được. Tuy nhiên, chặng đường đi, chúng tôi được chứng kiến rất nhiều các loài cây quý và cuộc sống của một gia đình người Tày giữa rừng. Thiên nhiên ưu đãi cho nơi đây thật nhiều tài nguyên quý giá, cả lâm sản, thủy sản và đặc biệt là dược liệu. Chuyến đi kết thúc với việc thu hoạch được thật nhiều măng, ớt và quýt rừng về muối chua.

Nụ cười rạng rỡ trong rừng

Vẻ đẹp độc đáo, quý hiếm của rừng nguyên sinh Ba Bể

Các loài cây quý

Rừng nguyên sinh Ba Bể phát triển trên núi đá vôi nên có nhiều loại thuốc quý cùng các loại gỗ hiếm. May mắn nơi đây được bảo vệ nghiêm ngặt nên các cây gỗ đều phát triển tầng tán, thành các cây cổ thụ lâu đời. Nhìn gốc cây, chúng tôi đều kinh ngạc, trầm trồ với sự kì vĩ, to lớn của nó. Cây cao đến mức không thể nhìn thấy được cành lá bên trên. Nhiều cây cành lá la đà phong lan, dây rừng và rêu, nấm,…tạo thành sự cộng sinh thú vị. Bác Thắng đã giới thiệu cho chúng tôi một số cây như:

- Sát mặt nước có những cây sung, vối cổ thụ. Các cây ngả cành lá sát mặt nước, che rợp một khu, đem lại cảnh quan hữu tình. Lá sung, vối cùng quả sung có thể mang về ăn, làm thuốc, làm trà,…

- Đi lên một đoạn, chúng tôi gặp các cây gỗ nghiến mọc thành rừng. Nhìn đâu cũng thấy các cây sừng sững, thân rễ cứng chắc, bạnh ra như đầu con rắn hổ mang. Những cái thân mốc thếch thách thức thời gian. Đây là loại gỗ quý giá đặc trưng của rừng Ba Bể và hiện được bảo vệ chặt. Bên cạnh gỗ nghiến, có nhiều cây cổ thụ khác như cây vàng anh, cây chương mân (tiếng Tày là mây chặn),…Toàn là các cây gỗ mấy trăm năm.

- Các cây thuốc rất nhiều. Tôi được gặp cây ô rô – một cây thuốc bổ âm bổ dương. Ở đâu có cây ô rô là có cây gỗ quý. Cây thanh thảo có tác dụng giải khát, lợi tiểu. Đi đường rừng mệt, bạn có thể chặt thân cây ăn cho đỡ khát. Cây muồng muồng mọc tràn thành các bụi lớn, nhìn trông giản dị nhưng lại có tác dụng làm thuốc ngủ. Có một loại cây chữa đau đầu, hoa đỏ rất đẹp song không rõ tên gọi bằng tiếng Kinh. Ngoài ra, hầu hết các cây trong rừng khác đều có dược tính như lá lốt, câu làm tăm,…

Cây tăng lực

Nấm linh chi

- Về cây làm thực phẩm, có cây ráy – một loại cây chống đói cho bộ đội thời xưa. Ta có thể lấy thân ăn sống, nấu canh,…Tiếp theo là cây sản. Hạt của cây bùi như hạt mít. Thứ ba là câu tăng lực với vị chua chua đặc trưng. Khi mệt, ăn cây này, bạn sẽ tỉnh người ngay. 

Cuộc sống của đồng bào Tày ở Ba Bể

Tôi bất ngờ nhất trong chuyến đi là được chứng kiến cuộc sống của đồng bào Tày ở Ba Bể, vì sống trong rừng là một điều cực khó khăn. Những con người ở đây vẫn bám trụ, tạo nên cuộc sống đủ đầy, thậm chí tạo thành bản làng sung túc. Trong chuyến đi tới Búc Chùng, tôi đã gặp một gia đình sống đơn độc trên núi. Giữa khu rừng rậm rạp lại có một khu vực đất bằng rộng lớn. Người dân đã khai hoang, tạo thành các khu vườn rộng lớn, nơi trồng quýt, nơi trồng ngô,…Còn rất nhiều diện tích đất đang cày bừa, chưa đưa vào khai thác. Ở đó lại có ao nhỏ để nuôi cá. Một gia đình nhỏ mà nuôi được cả gà lợn, cả đàn trâu lớn lẫn canh tác không thiếu cây gì. Đây là sự giàu có do con người biết tận dụng, nương tựa vào rừng để sản xuất nông lâm nghiệp kết hợp. Thời Covid, khi cả nước gặp khó khăn về lương thực thì người dân vùng Ba Bể vẫn ung dung cung cấp lương thực phẩm cho các nơi khác.  

Ngôi nhà của người Tày trong rừng

Cảnh đẹp sơn thủy hữu tình, kì vĩ

Một vẻ đẹp không thể không kể tớ của rừng Ba Bể là sự kết hợp sơn thủy hữu tình. Bất cứ bức ảnh nào chụp hồ Ba Bể, ta đều thấy màu xanh ngát của những cánh rừng già bên hồ. Vào sáng sớm, mây giăng mắc trên núi tạo nên không gian vô cùng trữ trình. Đi vào rừng, ta lại được ngắm dòng thác Đầu Đẳng chảy ào ạt như khúc hùng ca giữa núi rừng. Làn nước tung bọt trắng xóa nổi bật trên màu xanh cây là tạo nên những bức ảnh đẹp kì vĩ. Tới Ba Bể, bạn hãy dành thời gian bình minh, hoàng hôn ngắm không gian núi rừng để tận hưởng những khoảng khắc đẹp nhất nhé.

Vẻ đẹp non nước hữu tình, hùng vĩ

Lưu ý 

Đi rừng là điều khó khăn nếu không chuẩn bị kĩ. Cần nhất là bạn phải có sức khỏe, chịu được việc leo núi trong thời gian dài. Dù có kinh nghiệm nhưng bạn nên nhờ người dân dẫn đường. Lời khuyên cho các bạn là nên tránh đi vào ngày mưa vì rất trơn và nhiều vắt. Bạn nhớ mang đồ giữ ấm (nếu đi dài ngày), đồ ăn và nhất là nước uống. Đặc biệt, rừng có nhiều muỗi, kiến, vắt. Dù có bô kem chống muỗi và bình xịt chống côn trùng thì cũng đừng hoảng nếu trót bị con gì cắn nhé.

Rừng nguyên sinh Ba Bể mang trong mình vẻ đẹp kỳ vĩ, bí ẩn đầy cuốn hút. Nếu có dịp đến với Ba Bể, bạn hãy dành một khoảng thời gian trekking ở rừng nguyên sinh Ba Bể nhé!

📰 Travel blogger Thu Hằng - Đi tới nơi mình thích và làm điều mình yêu.

📞 Liên hệ đặt tour và truyền thông du lịch:

📍Facebook: www.facebook.com/dicungthuhang

📍Youtube & Tiktok: ĐI CÙNG THU HẰNG

📍Blog: thuhangheathy.blogspot.com

📍Phone: (+84) 0915513475

📍Gmail: Thuhangheathy@gmail.com